VVOB en UNICEF België op Teach Up! 2030

Op 26 maart 2025 verzamelden leerkrachten, onderwijsprofessionals en beleidsmakers zich in Brussel voor de zesde editie van Teach Up! 2030, dé inspiratiedag rond duurzaam en toekomstgericht onderwijs. Ook Educaid.be was erbij en schoof aan bij twee van haar leden, VVOB en UNICEF België, die hun krachten bundelden voor een activerende sessie over kwaliteitsvol klimaatonderwijs.

Klimaatonderwijs: geen blauwdruk, wel impact 

In hun sessie "Ploggen, planten of planetaire klimaatonderhandelingen: Wat is kwaliteitsvol klimaatonderwijs?" namen sprekers Asmita Rajaram en Inge Vandevyvere (VVOB), samen met Kobe Hautekiet en Charlotte van Calster (UNICEF België), de deelnemers meteen mee in de complexiteit van het thema. “Klimaatverandering is geen eenvoudig onderwerp, en er bestaat geen blauwdruk voor hoe je het moet onderwijzen,” gaf Inge mee.  

Onderwijs ondergaat de gevolgen van klimaatverandering, maar kan tegelijk ook deel uitmaken van de oplossing. “Als leerkracht kan je juist wél het verschil maken door bij leerlingen veerkracht en kritisch burgerschap te versterken.” Kobe voegde daaraan toe dat kinderen niet alleen kwetsbaar zijn voor de gevolgen van klimaatverandering, maar ook het recht hebben om gehoord te worden in het debat over hun toekomst.

Wat is kwaliteitsvol klimaatonderwijs? 

Asmita Rajaram, coördinator van het S-Cool-Links programma bij VVOB, nodigde de deelnemers uit om kritisch te reflecteren op wat kwaliteitsvol klimaatonderwijs nu precies betekent. Ze liet hen twee concrete projecten analyseren uit de internationale TeachersCOP-inzendingen, een initiatief van het Office for Climate Education (OCE) en VVOB dat leerkrachten een stem geeft in het internationale klimaatdebat. Vanuit haar ervaring met S-Cool-Links, een interactieve online tool die leerkrachten in het secundair onderwijs ondersteunt met wetenschappelijk onderbouwde informatie, lesmateriaal en werkvormen, benadrukte ze hoe belangrijk het is dat klimaatprojecten niet alleen inhoudelijk sterk zijn, maar ook aansluiten bij de leefwereld van leerlingen en hen activeren tot denken én doen.

Aan de hand van de TeachersCOP-criteria werd duidelijk hoe essentieel het is dat klimaatprojecten doordacht, actiegericht en leerlinggericht zijn. Die criteria focussen op drie grote pijlers: contextualisering (een relevante uitdaging gekoppeld aan klimaatverandering), pedagogische kwaliteit (duidelijke leerdoelen, vaardigheden en sociale impact), en communicatie (helder, activerend en liefst ook creatief of vernieuwend). Zo kregen deelnemers een concreet kader mee dat hen helpt om zelf kwalitatieve klimaatprojecten te herkennen én op te zetten.

Kinderstemmen in het klimaatdebat 

UNICEF België bracht tijdens de sessie hun Kinderklimaattop onder de aandacht, een voorbeeld van wereldburgerschapseducatie in actie. In de eerste fase werkten scholen, jeugdorganisaties en lokale groepen rond thema’s zoals klimaatadaptatie, mitigatie en klimaatrechtvaardigheid, aan de hand van een methodologie die expliciet vertrok vanuit het kinderrechtenkader. Zo bereidden kinderen hun standpunten voor via creatieve media zoals posters, video’s en maquettes. 

Op 13 november 2023 verzamelden 120 kinderen in het Museum voor Natuurwetenschappen in Brussel voor de eigenlijke top. Tijdens workshops gingen ze in dialoog met experten, en brachten ze hun boodschappen over aan minister Zakia Khattabi. Deze boodschappen, gebundeld in een visuele samenvatting, reisden vervolgens mee naar COP28, waar ze werden gedeeld met beleidsmakers en delegaties.

In totaal waren bijna 1000 kinderen betrokken bij het hele traject. Het project bewees dat kinderen niet alleen betrokken willen zijn, maar ook met verrassend veel inzicht en creativiteit bijdragen aan het klimaatverhaal.